Ý nghĩa của các chỉ số độ nhớt

6475

Chúng ta thường thấy các chỉ số độ nhớt như SAE 20W-40 rồi API SF, SG… được in trên chai nhớt, trên lốc máy, trên cây thăm nhớt… Vậy chúng có ý nghĩa như thế nào?

Chỉ số độ nhớt là gì?

Chỉ số độ nhớt là sự thay đổi độ nhớt của dầu nhờn theo nhiệt độ. Thông số của một chai dầu như 5W30 hay 10w40 đề cập đến độ nhớt của dầu động cơ. Nó được hiểu một cách trừu tượng như “khả năng chảy hay tính dễ chảy” của dầu. Hoặc nói cách khác, dầu lỏng thì có độ nhớt thấp, còn dầu càng đặc thì có độ nhớt càng cao.

Nhiệt độ môi trường xung quanh, nghĩa là khi bên ngoài nóng hay lạnh đều có ảnh hưởng đến dầu động cơ trong xe của bạn. Khi trời lạnh, dầu sẽ chảy chậm hơn, lúc trời nóng, dầu sẽ chảy nhanh hơn. Tuy nhiên, để bôi trơn động cơ một cách hiệu quả, dầu phải có khả năng chảy với tốc độ phù hợp trong phạm vi nhiệt độ rộng.

Vài nét về chỉ số độ nhớt SAE:

SAE là tên viết tắt của Hiệp Hội Kỹ Sư Ngành Ô tô (Society of Automotive Engineers) có trụ sở tại Mỹ. Tổ chức này đặt ra tiêu chuẩn đánh giá phân loại dầu nhớt dựa trên độ nhớt.

Nếu để ý, bạn sẽ thấy trên nhãn các loại nhớt thường có các chỉ số độ nhớt như 10W30, 20W40… Đây là chỉ số cho ta biết được độ nhớt, hay nói cách khác là độ loãng/đặc của nhớt.

Độ nhớt càng lớn tương ứng với độ đặc của nhớt càng cao, đồng nghĩa với việc nhớt sẽ chảy chậm qua các khe máy trong lúc vận hành. Đối với các dòng xe số vận hành tốt, nên sử dụng nhớt có độ nhớt 40 để giảm ma sát, bớt tiêu hao nhiên liệu. Với những loại xe số đã qua quá trình vận hành lâu dài ( khoảng > 40.000km) hoặc động cơ không còn vận hành tốt, bạn nên sử dụng nhớt có độ nhớt 50 để đảm bảo khả năng làm kín các chi tiết máy.

Với các thông số như SAE 10W-40 chẳng hạn. Ý nghĩa các thông số này như sau:

– Chữ “W” viết tắt cho chữ “Winter” (mùa đông).

– Theo tiêu chuẩn SAE J300 cho nhớt động cơ thì có 11 cấp độ bao gồm 6 cấp ở nhiệt độ thấp là 0w, 5w, 10w, 15w, 20w và 25w tương ứng với nhiệt độ thấp nhất mà nhớt bơm được lần lượt là -40, -35, -30, -25, -20, -15 độ C. Chẳng hạn nhớt 25w thì nhiệt độ thấp nhất mà nhớt còn bơm lên được là -15 độ C.

– 5 cấp còn lại là 20, 30, 40, 50, 60 tương ứng với độ nhớt động học tối thiểu ở 100 độ C lần lượt là 5.6, 9.3, 12.5,16.3, 21.9 (Độ nhớt động học được đo qua thời gian để một thể tích chuẩn của dầu nhớt chảy qua một ống chuẩn ở một nhiệt độ chuẩn, thường là 40 độ C và 100 độ C. Đơn vị thường dùng là centiStokes cSt = mm2/s).

– Cấp nhớt ở trước chữ “W” thể hiện khả năng hỗ trợ vận hành của dầu nhớt ở nhiệt độ thấp. Với điều kiện khí hậu nhiệt đới ở Việt Nam, hầu hết chúng ta chỉ cần quan tâm cấp nhớt phía sau chữ W, là chỉ số độ nhớt đo ở nhiệt độ 100 độ C – gần với nhiệt độ hoạt động của động cơ.

– Dầu nhớt có 2 ký hiệu độ nhớt như trên là dầu nhớt đa cấp. Đặc tính của dầu nhớt đa cấp là trong thành phần phụ gia có phụ gia ổn định chỉ số độ nhớt. Chất phụ gia này là các hợp chất cao phân tử polymer sẽ bung ra khi nhiệt độ tăng để kiềm chế sự giảm độ nhớt của dầu.

Hiểu về chỉ số độ nhớt để lựa chọn loại nhớt tốt nhất cho động cơ của bạn nhé!